Fastfood heeft een enorme wereldwijde impact — maar de landbouwnetwerken die deze vraag voeden, zijn opvallend kwetsbaar.
Bergen van aardappelen
Een overweldigend aanbod zet aardappeltelers in Noord-Europa zwaar onder druk en doet de marktprijzen vrij val gaan. Vanuit het Belgische Walhain leverden telers jarenlang aardappelen aan de frietindustrie — maar nu worden ze geconfronteerd met historische overschotten waar ze simpelweg geen raad mee weten.
In mei besloot boer Kris D’haeyere zijn volledige oogst rechtstreeks terug op de akkers te dumpen. Dat bleek schlicht de goedkoopste manier om af te geraken van een indrukwekkende berg aardappelen van vijf meter hoog.
De crisis laat veel producenten met een beklemmend gevoel achter. “Het is uiteraard erg, maar zo is het leven nu eenmaal. Ik geloof dat de goede jaren voorbij zijn,” vertelde D’haeyere aan de krant.
De pijn reikt echter veel verder dan België. Eerder dit jaar kozen wanhopige Duitse boeren ervoor om maar liefst vier miljoen kilo aardappelen gratis uit te delen aan inwoners van Berlijn — louter om verspilling te vermijden.
Een wereldwijde opstapeling
Het probleem kent diepe wortels. Volgens het analysebureau DSA Market Intelligence lag er eind 2025 een massaal overschot van 3,3 miljoen ton fritesaardappelen opgestapeld in België, Frankrijk, Duitsland en Nederland.
Sindsdien is het aanbod alleen maar verder gegroeid. Een combinatie van een recordoogst, nieuwe Amerikaanse invoertarieven en dalende restaurantbezoeken zette de neerwaartse spiraal in gang.
Geopolitieke spanningen maakten de situatie nog nijpender. Het conflict in Iran leidde tot een blokkade van de Straat van Hormuz, waardoor de energie-, transport- en bemestingskosten voor Europese landbouwbedrijven flink de hoogte in gingen.
Druk op de hele markt
Ook buurlanden voelen de gevolgen. Carl D. Heiselberg, voorzitter van de brancheorganisatie Danish Potatoes, legde uit dat lokale telers steeds harder worden aangevochten door groeiende markten in India en China.
Heiselberg benadrukte dat Europese overproductie ertoe leidt dat tafelaardappelen worden weggezet als goedkoop zetmeel. “Wanneer er overproductie is in Europa, worden tafelaardappelen verkocht als zetmeel, wat in Denemarken gewoonweg niet mogelijk is,” zei hij, en voegde eraan toe: “Dat is wat ons op korte termijn voor een uitdaging stelt.”
De voorzitter wees er ook op dat buitenlandse concurrenten opereren onder aanzienlijk soepelere regelgeving. “Als mensen daar beslissen om aardappelen te telen, dan doen ze dat gewoon. Wij vechten voor een vergunning, terwijl zij er gewoon mee aan de slag kunnen,” aldus Heiselberg.
Consumenten merken er niets van
Ondanks de chaos in de landbouwsector zullen consumenten hoogstwaarschijnlijk geen enkel verschil merken in de supermarkt. Het overschot treft uitsluitend de productie van diepgevroren frieten, terwijl de prijzen van gewone tafelaardappelen stabiel blijven.
