Vrouwen blijven achterop ondanks vooruitgang in hartbehandeling
Hoewel de behandeling van hartziekten de afgelopen decennia sterk is verbeterd, overleven vrouwen een hartaanval nog steeds minder vaak dan mannen. Experts wijzen op een combinatie van biologische verschillen en moeilijk te herkennen symptomen als belangrijke verklaringen.
We zetten de belangrijkste vragen over hartaanvallen op een rij — en wat je zelf kunt doen om je risico te beperken.
Hoe ontstaat een hartaanval?
Een hartaanval ontstaat doorgaans wanneer een bloedstolsel een van de kransslagaders van het hart afsluit. Zodra de bloedtoevoer geblokkeerd is, krijgt de hartspier te weinig zuurstof en kan het weefsel blijvende schade oplopen.
Volgens Kristina Sparreljung, secretaris-generaal van de Hjärt-Lungfonden, kan langdurig zuurstoftekort de pompkracht van het hart aantasten en zorgen voor aanhoudende problemen op de lange termijn.
Risicofactoren en symptomen die je moet kennen
Meerdere factoren verhogen het risico op een hartaanval aanzienlijk. De belangrijkste zijn: gevorderde leeftijd, erfelijke aanleg, verhoogde bloedvetten, diabetes, roken, lichamelijke inactiviteit en een ongezond voedingspatroon. Ook langdurige stress kan het risico negatief beïnvloeden.
Het meest klassieke symptoom is een hevige pijn midden op de borst die minstens 15 minuten aanhoudt. Die pijn kan uitstralen naar de arm, kaak, keel, rug of buik, en gaat vaak gepaard met misselijkheid, duizeligheid en een sterk gevoel van angst.
Sparreljung benadrukt dat zogeheten stille infarcten — waarbij pijn ontbreekt of nauwelijks merkbaar is — vaker voorkomen bij vrouwen, ouderen en patiënten met andere aandoeningen. Daardoor zijn ze bijzonder moeilijk tijdig te herkennen.
Behandelingsmogelijkheden
De behandeling is erop gericht de bloedstroom zo snel mogelijk te herstellen. In de meeste gevallen wordt een ballondilatatie toegepast, ook wel PCI genoemd. In bepaalde situaties worden bloedverdunnende middelen gegeven of wordt een bypassoperatie uitgevoerd.
Vrouwen worden op lange termijn zwaarder getroffen
Na een hartaanval bestaat het risico op hartfalen als grotere delen van de hartspier beschadigd zijn geraakt. Er kan littekenweefsel ontstaan, wat de hartfunctie verder verslechtert.
Om het risico op nieuwe hartproblemen te verkleinen, krijgen patiënten doorgaans medicatie die de bloedvetten en bloeddruk verlaagt en bloedstolsels tegengaat. Beweging en aanpassingen in levensstijl vormen eveneens een essentieel onderdeel van het hersteltraject.
Vrouwen verliezen meer levensjaren
Uit onderzoek van het Karolinska Institutet blijkt dat een vrouw die op haar 50ste een hartaanval krijgt, gemiddeld 7,5 jaar van haar verwachte levensduur verliest. Bij mannen van dezelfde leeftijd is dat vergelijkbare cijfer ongeveer vier jaar.
Een deel van de verklaring is dat het hart van vrouwen doorgaans kleiner is en smallere bloedvaten heeft, wat zowel de diagnose als de behandeling kan bemoeilijken. Bovendien zoeken vrouwen vaker later medische hulp en ervaren zij frequenter vage, atypische symptomen.
Zoek onmiddellijk hulp bij twijfel
Experts benadrukken daarom hoe belangrijk het is om waarschuwingssignalen serieus te nemen en bij vermoeden van een hartaanval direct naar de spoedeisende hulp te gaan. Snelle behandeling kan doorslaggevend zijn voor zowel overleving als levenskwaliteit — en dat geldt in het bijzonder voor vrouwen.
