Droogte in de spotlight
Stijgende temperaturen maken droogte tot een steeds groter probleem. Daar wordt nu actief op ingespeeld.
Daarom lanceert het Deens Meteorologisch Instituut (DMI) een nieuwe droogtemonitoringspagina, die het voor tuiniers, boeren, gemeenten en overheden eenvoudiger maakt om bij te houden hoe droog de bodem is en hoe droogte zich verder ontwikkelt.
Alle kennis over de droogtesituatie wordt voortaan op één centrale plek gebundeld.
Tijdig reageren op droogte
Met de nieuwe monitoring wordt het niet alleen makkelijker om de actuele situatie te volgen — er zijn ook prognoses voor de komende periode beschikbaar. Dat is een volledig nieuwe functie.
Het doel is een beter overzicht te bieden van hoe droog het is, zowel op dit moment als in de loop van de tijd, zodat verschillende gebruikers sneller en doelgerichter kunnen handelen.
Overheden, boeren en tuinbezitters krijgen zo meer mogelijkheden om het begieten tijdig te plannen — of juist onnodige beregening te vermijden.
Vier indicatoren als basis
De droogtemonitoring is opgebouwd rond vier meetindicatoren die samen een volledig beeld geven van hoe ernstig de droogte is en waar die het hardst toeslaat:
- Neerslagstatus
- Bodemvochtstatus
- Plantenactiviteit
- Satellietgebaseerde droogte-index
Door al deze gegevens te combineren levert de monitoring een nauwkeuriger en meer volledig beeld van droogte dan eerder mogelijk was.
Gebruikers kunnen navigeren via interactieve kaarten en inzoomen op specifieke gemeenten, rechtstreeks op de kaart of via een overzichtsmenu, voor meer gedetailleerde inzichten.
Monitoring op gemeenteniveau
“We kunnen nu gratis droogtemonitoring leveren op gemeenteniveau aan iedereen die dat wil. Dat geeft een verbeterd beeld van de geografische verschillen in droogte binnen het land. Niet tot op het niveau van individuele percelen, maar als geheel zal onze nieuwe monitoring het land beter voorbereiden op droogte,” zegt professor Michael Butts, die mee heeft gewerkt aan de ontwikkeling van de nieuwe pagina.
Bij gemeenten kijken ze er naar uit om een gezamenlijk en toegankelijk overzicht te hebben van hoe droogte zich ontwikkelt — zowel voordat problemen ontstaan als wanneer die al spelen.
Klimaatdirecteur Stine Johansen van de Vereniging van Deense Gemeenten zegt daarover:
“Gemeenten hebben instrumenten nodig die helpen bij het plannen en prioriteren van de aanpak van droogte, zodat we niet opnieuw in dezelfde situatie terechtkomen als in 2018, toen droogte grote problemen veroorzaakte voor zowel burgers als de landbouw. We hopen dat DMI’s nieuwe droogtemonitoring zo’n instrument kan worden.”
Droogte treft bouw, natuur en waterkwaliteit
De gevolgen van droogte zijn breed. Het kan leiden tot misoogsten, hogere voedselprijzen en een grotere behoefte aan kunstmatige beregening.
Tegelijkertijd kunnen gebouwen, wegen en spoorwegen beschadigd raken, neemt het risico op natuurbranden toe en kan de waterstand in meren en waterlopen dalen. Dat heeft vervolgens gevolgen voor de waterkwaliteit, het grondwater en het dierenleven.
“We kijken uit naar het gesprek over hoe dit instrument verder ontwikkeld kan worden samen met gemeenten. We verwachten dat ze het kunnen gebruiken wanneer de bodem uitzonderlijk droog is, maar ook wanneer hevige regenval het risico op wateroverlast en lokale overstromingen vergroot,” aldus Stine Johansen.
Droogte ontwikkelt zich geleidelijk: eerst als een gebrek aan neerslag, daarna als vochttekort in de bovenste bodemlagen — wat schade aanricht aan gewassen en tuinen — en uiteindelijk als een dalende waterstand in waterlopen en het grondwater.
