Iran is niet alleen een Amerikaans probleem
Voormalig nationaal veiligheidsadviseur John Bolton stelt dat Europa geconfronteerd wordt met toenemende risico’s door de situatie in Iran — en dat dit het NAVO-bondgenootschap relevanter maakt dan het in lange tijd is geweest.
Terwijl het debat over de toekomstige rol van de NAVO aan beide zijden van de Atlantische Oceaan voortduurt, benadrukt Bolton dat de ontwikkelingen in het Midden-Oosten precies aantonen waarom de defensiealliantie nog steeds onmisbaar is voor de Europese veiligheid.
In een interview met TVP World liet Bolton weten dat Europese regeringen het conflict met Iran niet mogen beschouwen als een uitsluitend Amerikaans vraagstuk. De gevolgen kunnen ook voor Europese landen heel concreet voelbaar worden, aldus Bolton.
Europa kan rechtstreeks worden getroffen
Bolton benadrukt dat Iran al geruime tijd gelinkt wordt aan activiteiten die de veiligheid in zowel Europa als Noord-Amerika hebben beïnvloed. De geografische nabijheid van Europa tot Iran maakt de situatie volgens hem bijzonder gevoelig.
Teheran beschikt naar eigen zeggen over de capaciteit om delen van Europa te bereiken met middellangeafstandsraketten. Dat maakt de dreiging allerminst theoretisch.
“Het belang van het NAVO-bondgenootschap groeit, het neemt niet af”, zei Bolton in het interview.
Zijn uitspraken komen op een moment waarop de Verenigde Staten Europese lidstaten aansporen om een grotere verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen defensie. Tegelijkertijd woedt de oorlog in Oekraïne en strijden meerdere veiligheidscrisissen om de beschikbare Amerikaanse middelen en aandacht.
Kritiek op Trumps aanpak
Bolton, die als nationaal veiligheidsadviseur diende tijdens Donald Trumps eerste ambtstermijn, uit ook stevige kritiek op de huidige Amerikaanse strategie ten aanzien van Iran. Volgens hem heeft de president nooit duidelijk gemaakt wat het uiteindelijke doel van de VS in dit conflict eigenlijk is.
Vragen over het Iraanse kernprogramma, de mogelijkheid van een nieuw akkoord en de toekomst van het Iraanse regime blijven onbeantwoord, stelt hij. Die onduidelijkheid ondermijnt een coherente westerse aanpak.
Daarnaast bekritiseert Bolton Washington omdat het geen breed overleg heeft gevoerd met het Congres, de NAVO-bondgenoten, de Golfstaten en belangrijke partnerlanden in Azië voordat de situatie verder escaleerde.
Bolton wijst ook op de Straat van Hormuz, een van de belangrijkste aanvoerroutes ter wereld voor olie en gas. Als Iran druk kan uitoefenen op het scheepvaartverkeer daar, dreigt dat een gevaarlijk precedent te scheppen voor andere strategische zeestraten, zo waarschuwt hij.
Al met al is Bolton ervan overtuigd dat de Irancrisis glashelder aantoont dat de NAVO de komende jaren een steeds crucialere rol zal spelen in de bescherming van de Europese veiligheid.
